Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme Ditmir Bushati lë të kuptohet se situata e brendshme e Bashkimit Evropian mund të sjellë një vendimarrje të ngjashme për Shqiperinë dhe Maqedoninë si në rastin e Malit të Zi dhe Serbisë, përsa i përket nisjes së bisedimeve për anëtarësim.

I ftuar në emisionin “Provokacija”, të gazetarit Mustafa Nano në ABC News, kreu i diplomacisë Shqiptare ka folur për procesin e integrimit evropian, situatën brenda BE-së, qëndrimin e shteteve anëtare dhe pritshmëritë e Shqiperisë dhe Maqedonisë.
Për ministrin Bushati është shumë e rëndësishme që “ procedura e aderimit të fillojë me këtë komision dhe me këto institucione, pavarësisht në rast se do të fillojë në qershor, në vjeshtë, në dhjetor apo në një moment..”, pasi në maj të 2019, do të shkohet në zgjedhjet për Parlamentin Evropian dhe do të rinovohen të gjitha institucionet. “Ne mund të jemi përballë një rreziku evident, në rast se forcat ekstremiste do të triumfojnë në zgjedhjet për Parlamentin e ri Evropian. Ne mund të kemi një panoramë politike edhe më të vështirë se kjo e sotmja dhe askush nuk do të ishte në gjendje në një rrethanë të tillë të parashikonte cili do të ishte konfiguracioni i ri i Komisionit Evropian. Kjo do të kishte pasoja të pariparueshme sidomos për vendet e Ballkanit Perëndimor, për vendet e fqinjësisë që konsiderohet në kufi me Bashkimin Evropian të sotshëm, po mbi të gjitha do të kishte një pasojë të madhe dhe për vetë vendet anëtare të BE”, nënvizoi ai.
Ministri Bushati theksoi se egziston mundësia që vendet anëtare nën shembullin e Malit të Zi dhe Serbisë, të marrin vendimin për të nisur procesin e “screening”, për Shqiperinë dhe Maqedoninë çka do të thotë skanimin e të gjithë legjislacionit kombëtar krahasuar me atë evropian përpara se të fillojë hapja zyrtare e bisedimeve me atë që quhet konferenca ndërqeveritare.
“Nuk është se më datën 29 ne do të ulemi automatikisht në tryezën e bisedimeve me BE. Do të ketë një proces ku BE do i kërkojë komisionit Evropian të përgatisë mandatin e negociatave, cilat janë pritshmëritë që duhet të kenë vendet anëtare nga Shqipëria, bazuar në rrethanat specifike që ka Shqipëria, një proces normal që është bërë dhe në vendet e tjera, duhet të fillojë puna për screening, normalisht fillon me kapitujt më të rëndësishëm që janë kapitujt që kanë të bëjnë me drejtësinë, lirinë me sigurinë, të drejtat e njeriut, ku ekspertët evropianë do të ulen përballë ekspertëve shqiptarë, do të bëjnë një shpjegim në radhë të parë të legjislacionit, filozofisë, si funksionojnë institucionet e BE, detyrimet dhe angazhimet që duhet të ndërmarrë Shqipëria në këtë proces. Më pas do të bëhet leximi i legjislacionit shqiptar dhe ballafaqimi i standardeve në këtë drejtim dhe në varësi dhe të këtij procesi do të fillojë dhe më pas procesi i bisedimeve për anëtarësim që zyrtarizohet me konferencën ndërqeveritare që është niveli më i lartë i bisedimeve ndërmjet BE-së dhe në rastin në fjalë, Shqipërisë”, nënvizoi ministri Bushati.
Referuar debatit të brendshëm mbi të ardhmen e unionit, Bushati tha se ndan mendimin mbi nevojën e një reformë të thellë ku procesi i zgjerimit mund të shpëtojë vetëm nëse Evropa do të shkojë drejt një modeli të rrathëve koncentrikë dhe të ofrojë incentiva shoqërive që janë në këtë proces transformimi. Në të kundërt, vijoi ai,- është shumë e vështirë që ky ritëm të mbajë të motivuar gjeneratën tjetër apo të prodhojë mbështetje popullore.