Ndryshimi i klimës dhe hapja e Kanalit të Suezit vitet e fundit kanë hapur portat për speciet pushtuese në Detin Mesdhe, duke kërcënuar biodiversitetin dhe jetesën e peshkatarëve lokalë.
Peshqit luan, me vijat e kuqe dhe portokalli dhe gjemba të rrezikshëm, kanë shkatërruar rezervat e peshqve vendas dhe kanë krijuar kaos për rreth 150 peshkatarë profesionistë në Qipro. “Nuk lë asgjë pas dhe shumëfishohet sepse nuk ka armiq. Është shumë i rrezikshme për të gjithë peshqit në zonat ku shumëfishohet dhe qëndron,” thotë peshkatari lokal Photis Gaitanos.
Në dekadën e fundit, Mesdheu Lindor ka parë edhe një tjetër specie pushtuese: bretkosën me faqe argjendi, një grabitqar pa armiq natyrorë dhe i toksikshëm, që shkatërron rrjetat e peshkimit dhe popullatat lokale.
Nga problem në mundësi: Peshku luan në restorante
Në Qipro, peshqit luan të kapur nga peshkatarët pas pastrimit të gjembave helmuese janë shndërruar në një delikatesë lokale. Fushata #TasteTheOcean ka promovuar speciet pushtuese si një alternativë e shijshme ndaj peshkut tradicional. Shefi Stavris Georgiou ka krijuar receta të veçanta, dhe shumë tavernë kanë nisur ta fusin në menu, ku çmimi i tij është konkurrues krahasuar me levrekun.
“Duke përfshirë specie pushtuese si peshku luan në dietën tonë, ne mund ta shndërrojmë këtë sfidë në mundësi për sektorin e peshkimit dhe njëkohësisht të ndihmojmë në kufizimin e kërcënimit mjedisor,” thotë Komisioneri i Peshkimit të BE-së, Kostas Kadis.
Arsyet e përhapjes dhe masat e ndërmarra
Ngrohja e ujërave të detit rreth 20% më shpejt se mesatarja globale dhe zgjerimi i Kanalit të Suezit po favorizojnë përhapjen e specieve Indo-Paqësore në Mesdhe. Projekti RELIONMED dhe programet e kompensimit të BE-së ndihmojnë peshkatarët të kontrollojnë numrin e peshqve pushtues, por ekspertët paralajmërojnë se këto nuk janë zgjidhje afatgjata.
Peshqit pushtuese paraqesin një kërcënim serioz për biodiversitetin detar dhe ekonominë e peshkimit në rajon, por përpjekjet për t’i shndërruar ato në burime ushqimi tregojnë se sfidat mund të kthehen në mundësi.
