Nga Fjori Sinoruka, Balkan Insight
E akuzuar për korrupsion, pastrim parash dhe fshehje pasurie, ish-politikania Monika Kryemadhi po mundohet të ripozicionohet si një personazh i shoubizit në reality show-n Big Brother, por a mund ta mbajë kjo larg burgut?
Nëse kërkoni fjalët “Monika Kryemadhi” në rrjetet sociale në Shqipëri, dikush mund të presë të shohë zhvillimet më të fundit për problemet ligjore të ish-politikanes. Në vend të kësaj, rezultatet më të zakonshme janë klipet e shkurtra nga Big Brother VIP.
Dy herë në javë, Kryemadhi, ish-gruaja e ish-presidentit shqiptar Ilir Meta dhe një forcë politike në vetvete për tre dekadat e fundit, shfaqet si komentatore në edicionin shqiptar të Big Brother VIP, që transmetohet në Top Channel.
Kryemadhi, 51 vjeçe, mori këtë detyrë në dhjetor të vitit të kaluar, pikërisht në kohën kur ajo u akuzua për korrupsion, pastrim parash dhe fshehje pasurie së bashku me Metën.
Ekspertët e komunikimit thonë se roli në Big Brother përfaqëson një përpjekje të Kryemadhit për të zhvendosur vëmendjen publike nga akuzat ndaj saj, por dyshojnë se kjo mund të ndikojë në rezultatin e problemeve të saj aktuale.
“Para mediave sociale dhe reality TV-së, njohuria ishte fuqi; sot, fuqia është ndikimi i ndërtuar jo përmes debateve politike apo proceseve gjyqësore, por përmes ekspozimit të vazhdueshëm dhe kontrollit të narrativës,” tha Edlira Gjoni, eksperte e komunikimit me bazë në Kanada.
“Megjithatë, këto të ashtuquajtura ‘ndërveprime parasociale’ kanë kufijtë e tyre,” i tha Gjoni BIRN. “Reality show-t nuk mund të ushqejnë empati të pakufizuar, të normalizojnë polemika apo të ndikojnë në vendime gjyqësore. Ato funksionojnë në një univers paralel, të dobishëm për formësimin e perceptimeve personale, por, në fund, nuk kanë asnjë pushtet mbi diskursin politik dhe sistemin e drejtësisë.”
Megjithatë, Kryemadhi tha se kjo nuk ishte ideja e saj dhe nuk e konsideron këtë “një angazhim afatgjatë”.
“Propozimi për të qenë pjesë e Big Brother erdhi nga Top Channel dhe nuk ishte diçka që e kisha kërkuar unë,” i tha ajo BIRN. “E pranova sepse, pas shumë vitesh në politikë, nuk ndjej nevojën të shoh gjithçka përmes një filtri politik. Kam zgjedhur t’i jap vetes lirinë të bëj gjëra që më pëlqejnë dhe që më sfidojnë në mënyra të tjera.”
“Nuk kam qenë kurrë një person që ndjek pritshmëritë e të tjerëve, dhe kjo nuk ndryshon as tani. Përkundrazi, besoj se publiku vlerëson më shumë autencitetin sesa rolet e paracaktuara.”
‘Dukshmëria si burim’
Meta ka qenë aktiv në politikë që nga ditët e fundit të regjimit komunist në Shqipëri, pas të cilit ai dhe Kryemadhi ishin pjesë e Partisë Socialiste, tani në pushtet për 13 vitet e fundit nën drejtimin e Edi Rama.
Martuar në 1998, në 2004 ata themeluan Lëvizjen Socialiste për Integrim (LSI), e cila luajti rolin e dytësor ndaj socialistëve dhe kundërshtarëve të saj kryesorë, Demokratëve, në qeveri të ndryshme deri në 2017.
Meta, tashmë ish-kryeministër, u bë president i Shqipërisë atë vit, duke i lënë Kryemadhit drejtimin e LSI-së.
Ai mori përsëri kontrollin e partisë në 2022 dhe largoi Kryemadhin nga radhët e saj vitin pasardhës. Në 2024, ndërsa të dy ishin nën hetim nga prokurorët specialë anti-korrupsion, Meta kërkoi divorc, i cili u finalizua në 2025. Ata kanë tre fëmijë së bashku.
Meta aktualisht ndodhet në paraburgim, ndërsa Kryemadhi nuk është më drejtpërdrejtë e përfshirë në politikë. Ajo është shumë aktive në rrjetet sociale, ku rregullisht sfidon akuzat ndaj saj dhe ndan detaje nga jeta personale.
Blerjana Bino, kërkuese në NGO-në Safe Journalists Network, tha se pasi Kryemadhi ka humbur të gjithë fuqinë konvencionale politike, “vetë dukshmëria bëhet një burim”.
“Televizioni argëtues në Shqipëri nuk është një hapësirë politikisht neutrale,” i tha Bino BIRN. “Është një nga mjediset me ndikimin më të madh dhe ajo është futur në të pikërisht në momentin kur ekspozimi i saj ligjor është në pikën më të lartë.”
Në këtë kuptim, tha ajo, Kryemadhi po ka një farë suksesi.
“Gjykata mbetet vendi i gjykimit ligjor, por beteja për kuptimin tashmë po zhvillohet në media, dhe sipas provave aktuale, ajo betejë nuk po shkon keq për të.”
Kryqëzimi i gjykatave dhe shoubizit
Roli i Kryemadhit në Big Brother VIP përfaqëson një afrim të caktuar midis ish-politikanes dhe Top Channel.
Të dy palët më parë shkëmbenin shpesh akuza për shkelje penale, dhe Kryemadhi madje paditi kanalin në 2023 për shpifje të dyshuara. Nuk dihet sesi përfundoi çështja.
Ervin Goci, profesor i komunikimit në Universitetin e Tiranës, tha se “të dy palët përfitojnë” nga marrëdhënia e re, pavarësisht implikimeve etike që ka një transmetues kombëtar që ofron platformë për një ish-politikane aktualisht të akuzuar për korrupsion.
“Mendoj se zonja Kryemadhi… po përpiqet të largohet përfundimisht nga jeta politike duke përdorur popullaritetin në televizion, në mënyrë që imazhi i saj të mos lidhet më me fakte kriminale,” i tha Goci BIRN.
Bino, ndërkohë, tha se ndërthurja e shoubizit dhe drejtësisë nuk mund të jetë pozitive.
“Kur zhvillimet ligjore ndërthuren me humor dhe personalitet televiziv, serioziteti i procesit gjyqësor konkuron me narrativat më të lehta për t’u konsumuar,” tha ajo. “Media shqiptare po ofron këtë infrastrukturë falas, ose kështu duket.”
Politikanët ballkanikë në reality TV
Monika Kryemadhi nuk është politikania e vetme nga rajoni që ka shfaqur në një reality show televiziv. Disa, si Kryemadhi, janë bashkuar si komentatore, por disa si konkurrentë, duke rrezikuar tallje për të fituar njohje më të gjerë.
Politikani i parë serb që mori pjesë në Big Brother (Veliki Brat në serbisht) ishte Nenad Čanak, i Lidhjes Qendrore të Demokratëve Socialistë të Vojvodinës, në 2009. Në atë kohë, Čanak ishte deputet në parlamentin e provincës veriore të Vojvodinës; politikanët e opozitës deklaruan atëherë se ai po shfaqej në TV “thjesht për të promovuar karrierën e tij”, raportoi BIRN.
Një deputet i shquar nga Partia Progresive Serbe në pushtet, Marijan Risticevic, gjithashtu mori pjesë në reality show-n Farma (Ferma) në 2010, megjithëse para se të zgjidhej në parlamentin kombëtar.
Në Kosovë, Anita Haradinaj, bashkëshortja e kryeministrit të kohëpaskohshëm Ramush Haradinaj, u shfaq si komentatore në Big Brother Kosova për disa sezone. Një nga fituesit e show-t, Lumbardh Salihu, ndjek rrugën e kundërt duke hyrë në politikë me Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK) pas fitimit të garës. Ai kandidoi dy herë për parlament, por nuk arriti të zgjidhej.
Një nga rastet e rralla që lidhin politikën e Bosnjë-Hercegovinës me reality TV-në është ai i Sulejman Haljevac Memo, piktor i Sarajevës që fitoi reality show-n Farma në 2013. Ai gjithashtu fitoi një tjetër reality show, Izgubljeni, duke rritur më tej profilin e tij medial para se të hynte në politikë. Më vonë, Haljevac shërbeu si këshilltar në komunën Centar të Sarajevës dhe kandidoi për Asamblenë e Kantoni Sarajevo.
Në Rumani, biznesmeni dhe politikani Cristian Boureanu, që ishte deputet nga 2004 deri në 2012 me Partinë Demokratike Liberale, mori pjesë si konkurrent në Survivor Romania në 2025.
