Ngushtica e Hormuzit, e vendosur në qendër të të konfliktit në Lindjen e Mesme, është ë shumë sesa një rrugë energjie, siç pasqyrohet në media, pasi ajo ushqen 100 milionë njerëz.
Çisternat e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm që lëvizin nëpër Ngushticën e Hormuzit mbajnë rreth 20% të furnizimit botëror. Por për vendet në Gjirin Persik, rruga ujore është më shumë sesa thjesht një rrugë energjie, pasi është një litar shpëtimi për më shumë se 100 milionë njerëz.
Tani, ndërsa lufta e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit me Iranin e mbyt këtë pjesë jetike të ujit, ajo po e shtrëngon gjithashtu furnizimin me ushqim në rajon.
Të lulëzosh në këtë klimë të ashpër kërkon përpjekje. Me temperaturat e verës që kalojnë 50 gradë Celsius dhe pak tokë të kultivueshme, pjesa më e madhe e ujit të pijshëm të shteteve arabe të Gjirit vjen nga deti nëpërmjet impianteve të shkripëzimit. Megjithatë, pjesa më e madhe e ushqimit të tyre duhet të vijë nga jashtë.
Arabia Saudite importon më shumë se 80% të ushqimit të saj, Emiratet e Bashkuara Arabe rreth 90% dhe Katari rreth 98%. Edhe në Irak, pjesa më e madhe e importeve të ushqimit kalon nëpër Ngushticën e Hormuzit, pavarësisht aksesit të vendit në dy lumenj kryesorë.
Në total, shumica e dërgesave të ushqimit në rajon kalojnë nëpër ngushticë, një kalim që tani është pothuajse i bllokuar për shkak të sulmeve ndaj anijeve tregtare në zonë.
Me mbylljen efektive të rrugës ujore, transportuesit e ushqimit po përpiqen të gjejnë rrugë alternative, rrugë që janë më të kushtueshme dhe logjistikisht të tendosura, dhe që nuk mund ta zëvendësojnë plotësisht rrjedhën e humbur, duke rritur mundësinë e çmimeve më të larta dhe zgjedhjes së reduktuar për konsumatorët. Edhe Irani varet nga Ngushtica e Hormuzit për pjesën më të madhe të tregtisë së tij.
Programi Botëror i Ushqimit paralajmëron se zinxhirët e furnizimit mund të jenë vërtet në prag të ndërprerjes më të rëndë që nga Covid-19 dhe fillimi i luftës në shkallë të plotë të Ukrainës në vitin 2022.
Carl Skau, zëvendësdrejtor ekzekutiv i WFP-së, thotë se kostot e transportit janë rritur ndjeshëm. Shitësit me pakicë thonë se, ndërsa nuk ka një krizë të afërt urie në rajonin e Gjirit, konflikti ka përmbysur transportin detar.
Kibsons International, një shitës me pakicë ushqimesh dhe perimesh të freskëta me seli në Emiratet e Bashkuara Arabe, importon 50,000 ton ushqim në vit duke u furnizuar me ushqime nga vende si Afrika e Jugut dhe Australia dhe thotë se fokusi tani është në ridrejtimin e dërgesave.
“Për momentin, zinxhiri i furnizimit është jashtëzakonisht sfidues”, tha Daniel Cabral, drejtor i prokurimit në Kibsons.
Sipas Operacioneve të Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar, një agjenci monitorimi e drejtuar nga ushtria britanike, pothuajse dy duzina anije janë sulmuar në rajon që nga fillimi i luftës më 28 shkurt, përfshirë një anije mallrash në brigjet e Omanit. Prandaj, kompanitë e transportit detar nuk janë të gatshme të marrin rrezikun e lëvizjes nëpër Ngushticën e Hormuzit.
Një çështje tjetër është numri i anijeve që tashmë janë në det. Kibsons ka “tonelata” ushqim, kryesisht të freskët, në kontejnerë anijesh që aktualisht presin jashtë ngushticës, tha Cabral për CNN, pa data të konfirmuara mbërritjeje apo edhe porte. “Ka shumë pasiguri”, tha ai.
