Rastet e korrupsionit vazhdojnë të godasin kryeministrin spanjoll Pedro Sánchez, ndërsa ish-ministri i Transportit dhe aleati i tij kyç, José Luis Ábalos, u dënua të hënën me 24 vite burg për manipulimin e kontratave publike për maska mbrojtëse dhe furnizime të tjera mjekësore në këmbim të ryshfeteve në kulmin e pandemisë Covid.
Gjykata Supreme e Spanjës e shpalli ish-ministrin fajtor për korrupsion, përvetësim fondesh, trafik ndikimi dhe pjesëmarrje në organizatë kriminale, ndërsa ish-këshilltari i tij, Koldo García, mori një dënim prej 19 vitesh për rolin e tij në skemë.
Në një lëvizje surprizuese, gjykata pezulloi dënimin me katër vjet e gjysmë burg dhe gjobën prej 3.7 milionë eurosh ndaj biznesmenit Victor de Aldama, duke përmendur bashkëpunimin e tij me prokurorët dhe gatishmërinë për të dorëzuar dokumente kyçe që shpjegonin funksionimin e brendshëm të skemës korruptive.
Gjatë gjyqit, biznesmeni pretendoi se një pjesë e fitimeve që ai kishte ndihmuar të përvetësoheshin ishte kanalizuar drejt Partisë Socialiste dhe madje tentoi të implikonte kryeministrin, por në fund nuk arriti të paraqiste prova që mbështesnin pretendimet e tij.
Duke kritikuar butësinë e gjykatës ndaj Aldamës, ministri i Transportit, Óscar Puente, tha se shoqëria duhet ta mbajë shënim vendimin.
“Shikoni, fëmijë? Nëse kryeni krime, por më pas silleni mirë dhe ‘bashkëpunoni’, falja do të vijë,” shkroi ai në një postim në X. “Nuk do të shkoni as në burg.”
Dënimi i Ábalos dhe masa e gjatë e burgimit – më e gjata e dhënë ndonjëherë ndaj një ish-ministri qeveritar – është një goditje për Sánchez, i cili e ngriti politikanin në poste të larta si në Partinë Socialiste në pushtet, ashtu edhe në dy qeveritë e tij të para.
Kryeministri spanjoll po përpiqet të shkëputet nga numri i madh i rasteve të korrupsionit që përfshijnë aleatë të afërt politikë, të afërm dhe anëtarë të tjerë të rrethit të tij të ngushtë.
Menjëherë pas shpalljes së vendimit, lideri i opozitës, Alberto Núñez Feijóo, kreu i Partisë Popullore të qendrës së djathtë, kërkoi dorëheqjen e Sánchez.
“Kryeministri është politikisht përgjegjës për korrupsionin e ministrave të tij në detyrë,” tha ai. “Këshilltari i tij më i besuar, kujdestari dhe njeriu i porosive të regjimit të Sánchez, është dënuar.”
Megjithatë, Feijóo tha se nuk do të përpiqet të paraqesë një mocion mosbesimi në parlamentin spanjoll, pasi nuk ka gjasa që shumica e deputetëve ta mbështesin atë. Përveç nëse detyrohet të largohet, kryeministri është zotuar të qeverisë deri në vitin 2027, kur përfundon legjislatura aktuale.
Por të hënën, aleatë parlamentarë si Gabriel Rufián vunë në pikëpyetje nëse ka kuptim që Sánchez të vazhdojë të qëndrojë në pushtet, kur partia e tij po lidhet gjithnjë e më shumë me korrupsionin.
“Çfarë kuptimi ka të rezistosh vetëm për hir të rezistencës?” pyeti Rufián në X. “Të qeverisësh do të thotë të legjislosh, jo të rezistosh.”
Kryeministri spanjoll dikur e konsideronte Ábalos si një nga aleatët e tij më të afërt.
Pasi garda e vjetër e Partisë Socialiste e detyroi Sánchez të largohej në vitin 2016, Ábalos mbeti një mbështetës i palëkundur dhe e shoqëroi politikanin e rrëzuar në një fushatë bazë për të rimarrë kontrollin e partisë.
Kur Sánchez u rizgjodh në krye të socialistëve vitin pasues, Ábalos u promovua në një post të lartë partiak dhe u ngarkua të mbante një fjalim kyç kundër korrupsionit, i cili kurorëzoi votën e suksesshme të mosbesimit që rrëzoi kryeministrin e atëhershëm Mariano Rajoy në vitin 2018.
Pas rikthimit në pushtet, Sánchez i dha Ábalos portofolin e Zhvillimit dhe Transportit – një post kyç që mbikëqyr shumë nga kontratat publike më fitimprurëse të vendit.
Sipas vendimit të gjykatës, Ábalos përvetësoi fonde për të marrë me qira ose blerë disa prona dhe për të mbuluar shpenzime të tjera personale ndërsa ishte në detyrë.
Sánchez është përpjekur të distancohet nga Ábalos që nga viti 2021, kur ish-ministri u largua nga rolet e tij si në qeveri ashtu edhe në drejtimin e partisë. Pasi Ábalos u vendos në paraburgim më herët këtë vit, Sánchez deklaroi se ndonëse dikur kishte “besim politik” tek ish-aleati i tij, “nga pikëpamja personale, ai ishte një i panjohur i plotë për mua.”
Këto deklarata kanë bërë pak për të ulur perceptimin e korrupsionit brenda partisë në pushtet dhe rrethit të ngushtë të kryeministrit, veçanërisht pas ngritjes së akuzave muajin e kaluar ndaj ish-kryeministrit socialist José Luis Rodríguez Zapatero për pastrim parash, trafik ndikimi dhe akuza të tjera penale, si dhe pas një bastisjeje të fundit në selinë e partisë në kuadër të një hetimi të veçantë për mashtrim.
Gjatë një seance javën e kaluar, Zapatero mohoi çdo shkelje dhe premtoi se do të “japë shpjegimet e nevojshme” për të provuar “ndershmërinë dhe integritetin” e tij.
Vendimi i së hënës përmbyll pjesën e parë të një çështjeje më të gjerë që përfshin Ábalos dhe García. Gjykata Kombëtare e Spanjës po trajton procedura të veçanta lidhur me manipulimin e pretenduar të kontratave të punëve publike në këmbim të ryshfeteve, ku përfshihet edhe një tjetër ish-zyrtar i lartë socialist, Santos Cerdán.
Në një deklaratë, zyra e kryeministrit tha se qeveria “shpreh pa asnjë mëdyshje keqardhje dhe dënon sjelljet që kanë shkelur qartësisht këto parime”, duke shtuar se mbetet “e përkushtuar për të vazhduar punën për ndërtimin e një Spanje shembullore, ku korrupsioni as nuk lavdërohet dhe as nuk tolerohet.”
