Nga Eduard Zaloshnja
Duke filluar nga 1 janari i vitit 2021, INSTAT-i ka përdorur një metodologji të re për llogaritjen e Indeksit të Çmimeve të Konsumit, të harmonizuar me metodologjinë e Eurostat-it (Institutit statistikor të BE-së). Sipas këtij indeksi të harmonizuar me BE-në, çmimet e konsumit janë rritur mesatarisht 22.5% nga 1 janari 2021 deri më 1 qershor 2026 (shihni tabelën e mëposhtme). Ndërkohë, në të njëjtën periudhë, paga mesatare e raportuar është rritur 51.6% dhe pensionet 24.7%.
Duke qëmtuar në zërat e ndryshme të konsumit të popullsisë, bie në sy rritja e ndjeshme 36.8% e zërit ‘Ushqime dhe pije joalkolike’. Dhe ky zë përbën 34.6% të buxhetit mesatar familjar të shqiptarëve. Brenda këtij zëri, spikasin zarzavatet përfshirë patatet, çmimi i të cilave është rritur plot 61.9%, si edhe qumështi, djathi dhe vezët, çmimi i të cilave është rritur plot 50.9%.
Për një familje mesatare që shpenzon vetëm 34.6% të buxhetit mujor për ushqime dhe pije joalkolike, rritja e çmimit të tyre mund të mos jetë problematike, pasi mbulohet nga rritja e pagave dhe pensioneve. Por për jo pak familje, kjo përqindje është goxha më e lartë se 34.6% në buxhetin e tyre, i cili ka pak vend për shpenzime të tjera…
Çmimi mesatar i pijeve alkolike dhe i duhanit është rritur 18.7%, por kjo rritje është e mirëpritur nga këndvështrimi i shëndetit publik, sepse mund të dekurajojë sadopak konsumimin e këtyre produkteve të dëmshme për shëndetin e shqiptarëve.
Ndërkohë, rritja 10.2% në zërin ‘Qira, ujë, lëndë djegëse dhe energji’ ka goditur mijëra e mijëra shqiptarë, sidomos në dy komponentët e fundit.
Ndryshimi (%) i Indeksit të Harmonizuar të Çmimeve të Konsumit nga 1 janari 2021 deri më 1 qershor 2026 Përqindja në buxhetin familjar
Gjithsej 22.5 100
Ushqime dhe pije joalkolike 36.8 34.6
Ushqime 37.6 33.8
Bukë dhe drithra 26.9 5.4
Mish 33.0 6.6
Peshk 26.1 1.5
Qumësht, djathë dhe vezë 50.9 3.9
Vajra dhe yndyrna 32.3 1.9
Fruta 27.8 6.9
Zarzavate përfshirë patatet 61.9 6.4
Sheqer, recel, mjaltë, çokollata, dhe ëmbëlsira. 27.5 1.0
Ushqime të tjera 26.0 0.3
Pije joalkolike 14.7 0.8
Kafe, çaj dhe kakao 21.9 0.2
Ujë mineral, pije të buta dhe lëngje 12.3 0.6
Pije alkolike dhe duhan 18.7 5.2
Pije alkolike 18.1 3.7
Duhan 20.3 1.5
Veshje dhe këpucë 13.8 3.7
Veshje 15.6 2.9
Veshje për burra 15.6 0.7
Veshje për gra 16.4 1.1
Veshje për fëmije 13.0 0.4
Këpucë 8.3 0.8
Këpucë për burra 7.7 0.4
Këpucë për gra 12.6 0.3
Këpucë për fëmijë 5.1 0.1
Qira, ujë, lëndë djegëse dhe energji 10.2 5.6
Qira 17.7 1.2
Mirëmbajtje 21.9 0.6
Furnizim me ujë 6.3 0.4
Lëndë djegëse dhe energji 5.9 3.4
Mobilje, pajisje shtëpie dhe mirëmbajtje e shtëpisë 19.1 5.7
Mobilje,tapete dhe mbulesa dyshem, dhe riparim 23.2 2.2
Mobilje dhe mobilime 23.5 2.0
Tapete dhe mbulesa të tjera dyshemeje 21.7 0.1
Tekstile shtëpie 24.3 0.6
Pajisje shtepie 5.5 1.0
Makine larje e tharje rrobash dhe makinë larëse enesh. 6.0 0.4
Pajisje gatimi. 5.3 0.1
Ngrohës dhe kondicionerë 5.8 0.2
Qelqurina, mbulesa tavolinë dhe enë shtëpie 12.3 0.2
Mallra dhe shërbime për mirëmbajtje shtëpie 23.1 1.2
Shëndeti 7.9 5.4
Medikamentet dhe produkte të tjera farmaceutike 3.4 2.2
Shërbime mjeksore, paramjeksore dhe dentare 12.3 2.3
Shërbime spitalore 8.9 1.0
Transporti 8.1 7.9
Blerje mjetesh transporti -13.0 2.4
Shërbime ndaj mjeteve personale të transportit 15.6 2.7
Shërbime transporti 16.0 2.8
Komunikimi 6.8 1.9
Shërbimi postar 0.1 0.2
Argëtim dhe kulturë 27.9 6.7
Pajisje audio-vizuale, fotografike, dhe riparimi i tyre. -3.9 0.3
Shërbime argëtimi dhe kulturë 8.3 0.4
Gazeta, libra dhe mjete shkollore 16.1 0.3
Shërbimi arsimor 11.9 4.7
Hotele, kafene dhe restorante 17.3 14.9
Kafe – restorante(catering). 16.8 8.9
Shërbime akomodimi 18.0 6.0
Mallra dhe shërbime të ndryshme 12.1 3.6
Kujdes personal 15.5 2.7
