Sulmet e fundit shënuan një përshkallëzim në fushatën e Iranit që synonte të gjeneronte mjaftueshëm dëme ekonomike globale për të ushtruar presion mbi Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin që t’i jepnin fund luftës që filloi 12 ditë më parë. Por nuk kishte shenja se konflikti po qetësohej.
Çmimet e naftës u rritën përsëri mbi 100 dollarë të enjten, ndërsa sulmet e reja të Iranit ndaj furnizimeve në Lindjen e Mesme dhe kërcënimet për të rrëzuar ekonominë globale errësuan një lëshim rekord të naftës së papërpunuar strategjike nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë.
Ndërsa sulmet SHBA-Izrael ndaj Republikës Islamike i afrohen javës së tretë, lufta nuk tregoi shenja qetësimi, ndërsa Teherani vazhdon të përgjigjet me sulme më hakmarrëse në të gjithë Gjirin.
Me armiqësitë që nuk po tregojnë shenja përfundimi, analistët paralajmëruan se çmimi 90-100 dollarë për fuçi mund të jetë normaliteti i ri për një farë kohe.
IEA njoftoi të mërkurën lirimin më të madh të naftës nga rezervat, pasi anëtarët e saj ranë dakord të zhbllokojnë 400 milionë fuçi, ku 172 milionë vijnë nga Shtetet e Bashkuara.
Megjithatë, ky veprim nuk arriti të kapërcejë frikën për bllokimin e furnizimeve me energji, ndërsa Irani rrit përpjekjet për të ndërprerë furnizimet në të gjithë rajonin.
Ngushtica e Hormuzit, e cila transporton një të pestën e naftës botërore, mbetet e mbyllur për pothuajse të gjitha anijet cisternë, dhe Irani është zotuar se asnjë litër naftë nuk do të eksportohet nga Gjiri, ndërsa lufta e tij me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin vazhdon.
Një predhë goditi një anije kontejnerësh pranë Emirateve të Bashkuara Arabe, tha të enjten agjencia detare e Mbretërisë së Bashkuar. “Anija kontejnerësh u godit nga një predhë e panjohur duke shkaktuar një zjarr të vogël në bord”, tha në një deklaratë Operacionet Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO), duke shtuar se ekuipazhi i anijes ishte raportuar i sigurt.
Dy tankerë në ujërat irakiane u raportuan gjithashtu të goditur pasi Bagdadi kishte thënë tashmë se po ulte prodhimin për shkak të krizës, me Kuvajtin dhe Arabinë Saudite që ndoqën shembullin.
Në të njëjtën kohë, Bahreini raportoi se Irani kishte kryer një sulm ndaj rezervuarëve të karburantit në vend, ndërsa Arabia Saudite tha se kishte kapur dronë që drejtoheshin drejt fushës së naftës Shaybah.
Irani zotohet të godasë objektivat ekonomike dhe teknologjike SHBA-Izrael
Irani tha se ishte gati për një luftë të gjatë rraskapitëse që do të “shkatërronte” ekonominë botërore, pasi qëlloi dy anije tregtare dhe kërcënoi çdo anije nga Shtetet e Bashkuara ose aleatët e tyre.
Garda Revolucionare paralajmëroi të mërkurën se do të godiste “qendrat ekonomike dhe bankat” e lidhura me interesat amerikane dhe izraelite.
“Armiku na ka dhënë liri të plotë për të synuar qendrat ekonomike dhe bankat që i përkasin Shteteve të Bashkuara dhe regjimit sionist”, tha komanda qendrore operative e ushtrisë, Khatam Al-Anbiya, në një deklaratë të transmetuar nga televizioni shtetëror në përgjigje të raportimeve për një sulm që goditi një bankë iraniane.
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, tha se “një degë e bankës më të vjetër të vendit tim u bombardua ndërsa ishte plot me punonjës”.
“Forcat tona të Armatosura të Fuqishme do të marrin hak për këtë krim”, shtoi ai në X.
Disa biznese të mëdha ndërkombëtare mbyllën ose evakuuan zyrat në vendet e Gjirit pas kërcënimeve. Grupi financiar amerikan Citi dhe konsulenca britanike Deloitte evakuuan zyrat në qendrën financiare të Dubait, ndërsa PwC, një tjetër konsulencë britanike, mbylli zyrat në Arabinë Saudite, Katar, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Kuvajt.
Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli “duhet të marrin në konsideratë mundësinë që të përfshihen në një luftë afatgjatë shkatërruese që do të shkatërrojë të gjithë ekonominë amerikane dhe ekonominë botërore”, tha për televizionin shtetëror Ali Fadavi, një këshilltar i komandantit të përgjithshëm të Gardës.
Izraeli dhe Irani shkëmbejnë më shumë sulme
Ushtria izraelite tha se valë të shumta raketash iraniane u qëlluan drejt Izraelit herët të enjten dhe se mbrojtjet ajrore u vendosën për t’i kapur ato.
Mediat iraniane kishin raportuar se Garda Revolucionare e Iranit kreu një operacion të përbashkët raketor kundër Izraelit me aleatin libanez të Teheranit, Hezbollahun.
Izraeli tha se nga ana tjetër po kryente sulme “në shkallë të gjerë” ndaj Teheranit dhe një bastion të Hezbollahut në kryeqytetin e Libanit.
Hezbollahu tha të enjten në mëngjes se kishte lëshuar raketa në një bazë të inteligjencës ushtarake izraelite në periferi të Tel Avivit.
Në dy raste të ndara të enjten, ushtria izraelite u bëri thirrje njerëzve në zonat e prekura të shkonin në strehimore, pasi tha se “identifikoi raketa të lëshuara nga Irani drejt territorit të Shtetit të Izraelit”.
“Sistemet mbrojtëse po veprojnë për të kapur kërcënimin”, tha ushtria në kanalin e saj zyrtar në Telegram të dyja herët.
Pas valës së parë të raketave të lëshuara nga Irani, shërbimet e emergjencës Magen David Adom thanë se nuk pati viktima të raportuara pas zjarrit me raketa, megjithëse u dërguan mjekë të shpejtë për të trajtuar individët që u rrëzuan gjatë rrugës për në strehimore.
Sulmi në Bejrut vret shtatë persona
Ndërsa Hezbollahu nisi sulmet e tij ndaj Izraelit, Libani tha se një sulm izraelit në bregdetin qendror të Bejrutit vrau të paktën shtatë persona herët të enjten.
Ushtria izraelite tha veçmas se kishte kryer sulme në periferitë jugore të Bejrutit gjatë natës kundër Hezbollahut.
Ushtria izraelite tha në një postim në Telegram se “sulmoi 10 struktura terroriste në zonën Dahiyeh (në jug të Bejrutit) brenda 30 minutash, duke përfshirë selinë e inteligjencës, një seli të njësisë Radwan dhe qendra të tjera komanduese”.
Mediat lokale transmetuan pamje që tregonin tym që ngrihej përgjatë zonës së rrugës bregdetare pas sulmit në Bejrutin qendror, për të cilin Agjencia Kombëtare e Lajmeve shtetërore tha se kishte në shënjestër një makinë.
“Sulmi armik izraelit në Ramlet al-Bayda në Bejrut çoi në një numër fillestar prej shtatë të vdekurish dhe 21 të plagosurish”, tha ministria e shëndetësisë në një deklaratë.
Ishte sulmi i tretë në zemër të kryeqytetit që nga fillimi i luftës në Lindjen e Mesme, si dhe sulmet e përsëritura izraelite në periferitë jugore të Bejrutit, ku Izraeli tha të enjten se kishte goditur 10 objektiva të Hezbollahut.
Libani u përfshi në luftën e Lindjes së Mesme javën e kaluar kur Hezbollahu sulmoi Izraelin në përgjigje të vrasjes së udhëheqësit suprem iranian, Ajatollah Ali Khamenei, në sulmet amerikane-izraelite.
Izraeli, i cili vazhdoi sulmet e tij në Liban edhe para luftës pavarësisht një armëpushimi të vitit 2024 me Hezbollahun, që atëherë ka nisur sulme ajrore në të gjithë Libanin dhe ka dërguar trupa tokësore në zonat kufitare.
Ofensiva e saj ka vrarë më shumë se 630 persona, sipas autoriteteve libaneze, ndërsa më shumë se 800,000 njerëz janë regjistruar si të zhvendosur, me rreth 126,000 prej tyre që qëndrojnë në strehimore kolektive.
Të mërkurën vonë, presidenti francez Emmanuel Macron i bëri thirrje Izraelit të ndalojë ofensivën tokësore në Liban dhe grupit të mbështetur nga Irani, Hezbollahut, t’i ndalë “menjëherë” sulmet, pasi foli me presidentin e vendit Joseph Aoun.
