Çfarë ndodh nëse karburanti për avionët nuk mjafton më për të gjithë? Prej disa ditësh kjo pyetje, dikur e kufizuar vetëm në “ushtrime teorike”, po shtrohet gjithnjë e më shpesh në Evropë. Seriozisht. Disa përfaqësues të sektorit i kanë thënë së fundmi Corriere-s se jo, ende nuk jemi në një fazë alarmi. “Jemi shumë, shumë, shumë larg”, shpjegon një zyrtar evropian.
‘Nuk ka nevojë për panik’
“Karburanti për avionët është i disponueshëm, ndoshta ka disa mungesa këtu e atje, por i gjithë rrjeti evropian është në gjendje të përballojë edhe këto vështirësi lokale”, tregon i njëjti zyrtar. Megjithatë, ai konfirmon se, në pritje për të kuptuar se kur diplomacia do të lejojë rifillimin e transportit të cisternave nga Gjiri Persik drejt Evropës, “nuk mund të bëjmë sikur nuk po ndodh asgjë: disa skenarë duhen studiuar”.
“Karburanti për avionët është i disponueshëm, ndoshta ka disa mungesa këtu e atje, por i gjithë rrjeti evropian është në gjendje të përballojë edhe këto vështirësi lokale”, tregon i njëjti zyrtar. Megjithatë, ai konfirmon se, në pritje për të kuptuar se kur diplomacia do të lejojë rifillimin e transportit të cisternave nga Gjiri Persik drejt Evropës, “nuk mund të bëjmë sikur nuk po ndodh asgjë: disa skenarë duhen studiuar”.
Mungesa e një inventari të saktë
Dy burime theksojnë se një inventar i saktë dhe i përditësuar për sasinë e karburantit për avionë në Evropë nuk është bërë ende. Kjo pa përfshirë cisternat e fundit që janë në rrugë drejt kontinentit dhe pa marrë në konsideratë rezervat strategjike të shteteve. “Në skenarin më të keq, pra nëse nuk do të mbërrinte më asnjë pikë nafte, fluturimet do të garantoheshin deri në shtator-tetor, sipas disa vlerësimeve. Por situata do të zgjidhet shpejt”, arsyeton zyrtari evropian.
Kush vendos?
Corriere ka pyetur disa persona, zyrtarë, autoritete të aviacionit civil dhe kontrollit të trafikut ajror, drejtues të linjave ajrore dhe kompanive që menaxhojnë aeroportet, se si do të duhej dhe si mund të vepronin autoritetet në rast mungese karburanti.
“Në rast ndërhyrjeje, nuk do të bëhej fjalë për të anuluar disa fluturime, por për të vendosur kush fluturon dhe kush jo”, shpjegon njëri prej tyre.
Me një pasiguri edhe më të madhe: “Problemi më i madh nuk është teknik: është kush vendos”, shton një tjetër. “Sot asnjë rregullator evropian nuk ka mandatin e plotë për të menaxhuar një emergjencë karburanti në transportin ajror”.
Çdo litër është i çmuar
Përtej aspektit politik, çdo racionim serioz i karburantit synon të maksimizojë “dobinë sociale” të çdo litri të konsumuar. Për këtë arsye, në skenarët e mundshëm, katër gjithsej, do të ekzistonte gjithmonë një hierarki fluturimesh. Më të sigurta do të ishin ato pa alternativa: lidhjet me ishujt, fluturimet mjekësore dhe humanitare, transporti i barnave dhe ushqimeve, si dhe të paktën një frekuencë ditore për çdo linjë ndërkontinentale të konsideruar “strategjike”.
Fluturimet që sakrifikohen
Në fund të listës, pra të parat që do të sakrifikoheshin. do të ishin fluturimet turistike me distanca të shkurtra drejt destinacioneve të arritshme me tren, charter-et jo thelbësore dhe fluturimet private. Por në mes mbetet një numër i madh linjash, kombëtare dhe brenda Evropës. në një sektor të ndërlikuar me hub-e, slot-e, marrëveshje tregtare, rregulla antitrust dhe të drejta pasagjerësh. Nëse do të vendosej me ligj apo dekret anulimi i mijëra fluturimeve në momentin e fundit, Komisioni Evropian do të duhej të pezullonte Rregulloren 261 që mbron udhëtarët në rast anulimesh.
