Negociatorët rusë, ukrainas dhe amerikanë po marrin pjesë në bisedimet e para trepalëshe që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, në një përpjekje për të eksploruar kushtet për arritjen e një marrëveshjeje që mund të çojë në përfundimin e luftës.
Bisedimet, të cilat filluan në mesditë të premten dhe pritet të vazhdojnë edhe nesër, po zhvillohen në Abu Dhabi, në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe janë pjesë e përpjekjeve më të gjera diplomatike për të gjetur një zgjidhje diplomatike. Ato aktualisht përshkruhen si ” joformale ” dhe informacioni është jashtëzakonisht i kufizuar, por sipas burimeve diplomatike, diskutime më “formale” pritet të pasojnë më vonë gjatë ditës. Kremlini konfirmoi kontaktet, por paralajmëroi se nuk mund të ketë paqe afatgjatë pa zgjidhur çështjet territoriale. Në të njëjtën kohë, Shtëpia e Bardhë njoftoi se Whittock, Kushner, Sekretari i Ushtrisë Amerikane Dan Driscoll dhe Këshilltari i Lartë i Shtëpisë së Bardhë Josh Gruenbaum janë në Abu Dhabi.
Bisedimet trepalëshe vijnë pas një takimi katër-orësh midis Witkoff dhe Kushner me Presidentin rus Vladimir Putin në Moskë të enjten, ndërsa Trump u takua me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky në margjinat e Forumit Ekonomik Botëror në Davos.
Uashingtoni kohët e fundit ka zhvilluar bisedime si me Rusinë, ashtu edhe veçmas me Ukrainën dhe udhëheqësit evropianë, duke shqyrtuar drafte të ndryshme të një marrëveshjeje paqeje. Steve Witkoff madje tha të enjten se është bërë “shumë përparim” dhe se negociatat në thelb janë kufizuar në një çështje të vetme.
Sa afër është marrëveshja, pengesa kryesore është ajo territoriale. Pengesa kryesore mbetet ajo territoriale. Rusia vazhdon të kërkojë që Ukraina të lëshojë afërsisht 20% të rajonit të Donetskut që ende nuk e ka pushtuar ushtarakisht, një kërkesë që Volodymyr Zelensky e ka refuzuar kategorikisht. Donetsku është një nga dy rajonet lindore që përbëjnë Donbasin , me forcat ruse që tashmë kontrollojnë pothuajse të gjithë rajonin e dytë, Luhanskun . Vladimir Putin thuhet se i tha Donald Trump vitin e kaluar se do të ishte i gatshëm të tërhiqte trupat ruse nga territoret e tjera të pushtuara ukrainase nëse atij do t’i jepej kontroll i plotë i rajoneve të Donetskut dhe Luhanskut . Pas takimit të tij të fundit me presidentin e SHBA-së, udhëheqësi ukrainas tha se statusi i territoreve të pushtuara nga Rusia në Ukrainën lindore mbeti i pazgjidhur, por shtoi se propozimet për paqe ishin “pothuajse gati”.
Këshilltari i politikës së jashtme i Kremlinit, Yuri Ushakov, gjithashtu mbajti të njëjtën linjë , duke deklaruar se Putin u përsëriti të dërguarve amerikanë se “nuk mund të pritet një zgjidhje afatgjatë pa zgjidhur çështjen territoriale”.
Në të njëjtën kohë, Volodymyr Zelensky tha se pret që Donald Trump të caktojë një datë dhe kohë specifike për nënshkrimin e një marrëveshjeje në lidhje me garancitë amerikane të sigurisë për Kievin. Siç tha ai, dokumenti përkatës është përfunduar, por ende nuk është nënshkruar ose bërë publik. Ukraina po kërkon garanci të forta sigurie nga aleatët e saj në mënyrë që të parandalojë një sulm të ri të mundshëm rus në të ardhmen.
Plani i paqes me 28 pika i Donald Trump përcakton se Ukraina do të marrë garanci “të forta” sigurie. Mbretëria e Bashkuar dhe Franca janë zotuar tashmë të dërgojnë forca ushtarake në “qendrat ushtarake” në Ukrainë në rast të një armëpushimi, si pjesë e të ashtuquajturit “Koalicion i të Gatshmëve”.
Bisedimet në Abu Dhabi po zhvillohen ekskluzivisht nga delegacionet, jo nga udhëheqësit politikë. Ukraina përfaqësohet nga kryenegociatori Rustem Umerov dhe kreu i administratës presidenciale Kirill Budanov , ndërsa Rusia ka njoftuar se misioni i saj (i përbërë vetëm nga personel ushtarak) do të drejtohet nga Admirali Igor Kostyukov . Në të njëjtën kohë, i dërguari special i Putinit, Kirill Dmitriev , pritet të zhvillojë bisedime të ndara mbi çështjet ekonomike me Steve Witkoff.
Takimet e mëparshme
Analistët kujtojnë se kjo nuk është hera e parë që është tentuar një iniciativë e ngjashme. Në nëntorin e kaluar, zyrtarë ushtarakë nga të tre palët u takuan në Abu Dhabi, megjithëse nuk është e qartë nëse të gjithë morën pjesë në të njëjtën dhomë. Në mënyrë të ngjashme, në maj të vitit të kaluar, një takim i zyrtarëve ukrainas dhe rusë u mbajt në Turqi, i cili, pavarësisht pritjeve fillestare, zgjati vetëm dy orë pa ndonjë rezultat të prekshëm. Gjithashtu, në gusht,
takimi historik i Donald Trump me Vladimir Putinin në Alaska solli në tryezë mundësinë e lëshimit të territoreve ukrainase në këmbim të përfundimit të armiqësive, por pa arritur ndonjë marrëveshje specifike.
“Moment i rëndësishëm”, por pritjet duhet të zbuten
Siç thekson Sky News, bisedimet aktuale janë një “moment i rëndësishëm”, por kërkohet përmbajtje, pasi të gjitha palët e përfshira në diskutime kanë qenë në pozicione të ngjashme më parë. Sipas saj, shpejtësia me të cilën u ra dakord për të mbajtur kontaktet në Abu Dhabi mund të tregojë se të tre palët kanë shqyrtuar të paktën një kompromis të mundshëm që mund ta pranonin. Rëndësi e veçantë i kushtohet edhe pjesëmarrjes së Kirill Budanov , i cili u emërua kreu i zyrës presidenciale në fillim të janarit. Sipas një burimi amerikan të cituar nga Sky News, ai është i vetmi bashkëpunëtor i ngushtë i Zelensky- t që Uashingtoni “e merr vërtet seriozisht” , gjë që e bën praninë e tij në bisedime “veçanërisht të rëndësishme”.
