Historia e zgjedhjeve në Partinë Demokratike është një udhëtim mes pushtetit dhe dominimit të Sali Berishës. Një parti, që nisi nga energjia rinore e studentëve të Dhjetorit ’90, me Azem Hajdarin, por që mbeti në 35 vite ekzistencë, nën ndikimin e drejtpërdrejtë të Berishës, me procese zgjedhore thuajse formale, pa supriza, dhe që mbytën çdo tentativë, qoftë dhe të zbehtë, për t’iu kundërvënë lidershipit.
Më 11 dhjetor 1990, një grup studentësh dhe intelektualësh shqiptarë u mblodhën në një dhomë të vogël për të shkruar një kapitull të ri në historinë e vendit. Ishte themelimi i Partisë Demokratike të Shqipërisë, partisë së parë pluraliste në një sistem dikur të monopolizuar nga një parti.
Në krye të Komisionit Nismëtar qëndronte Azem Hajdari, një student energjik dhe i vendosur, simbol i idealizmit rinor që bëri një brez të tërë të besonte se pluralizmi do të ishte një mundësi reale për Shqipërinë.
Megjithatë, drejtimi i partisë kaloi shpejt te figura e Sali Berishës, një emër i njohur në qarqet intelektuale të kohës, i cili përkundër shpresës që ngjalli, kontrolloi me dorë të hekurt çdo pushtet, dhe brenda forcës së tij politike. Ai do të mbetej emri dominues, qoftë si kryetar “de jure”, por edhe në hije, përgjatë viteve kur zyrtarisht partia kishte kryetarë të tjerë.
1992, BERISHA PRESIDENT DHE KRYETAR DE FACTO I PD
Në vitin 1992, PD fitoi zgjedhjet e përgjithshme dhe Berisha u bë President i Republikës, ndërsa drejtimi formal i partisë iu besua, Eduard Selamit, I përzgjedhur mes Arben Imamit dhe Azem hajdarit.
Një figurë e respektuar, por më e rezervuar, përsa kohë qëndroi në linjë me Berishën, ndërsa figura si Ceka, Imami e të tjerë, u larguan nga partia, pozitat e Selamit nuk u lëkundën.
Gjithshka ndryshoi më vonë, veçanërisht pas humbjes së PD në referendumin e vitit 1994. Kur Selami, nisi të artikulonte kritikat e para, e të kërkonte vendimmarrje më kolegjiale brenda partisë, e më të drejta në drejtimin e shtetit, gjithshka u pa si besëprerje ndaj besimit të liderit. Ai bëri “gabimin” fatal, kur propozoi që posti i kryetarit të partisë të unifikohej me atë të kryeministrit. unifikimit të postit të kryetarit të PD me atë të kreut të qeverisë. Shkarkimi i tij do të jetë i rrufeshëm në një mbledhje të jashtëzakonshme të Kuvendit Kombëtar të PD-së, më 5 mars 1995. Një akt që pasohet nga “asgjësimi” i tij i plotë politik, duke e nxjerrë atë nga skena.
Pas tij, drejtimi i PD-së u dha Tritan Shehut, i cili komandohet në krye të PD-së për shkak të funksionit si Sekretar i Përgjithshëm. Një vit më vonë, në prill të 1996, ai konkurron përballë Ferdinand Xhaferrit duke marrë zyrtarisht pozicionin e kreut të partisë, e cila realisht vijonte të drejtohej nga Berisha, prej godinës së presidentit.
1997, BERISHA HUMB PUSHTETIN, POR RIMERR DREJTIMIN E PD
Viti 1997 ishte një vit i trazuar. Shqipëria u përfshi nga kaosi pas rënies së skemave piramidale. PD humbi pushtetin dhe Berisha dha dorëheqjen si President. Ai rikthehet në PD, duke hyrë direkt në zyrën e kryetarit, ndonëse një garë, formale, do të zhvillohet në tetor të atij viti. Për t’i dhënë legjitimitet konkurrimit, përballë Berishës, pranon të përfshihet në proces, Pjetër Arbnori. Ndonëse pa asnjë ambicie, ai merr megjithatë jo pak vota.
Në vitin 1999, me një lëvizje surprizë, Genc Pollo, njofton fillimisht Berishën, e më pas zyrtarizon kandidaturën e tij për kryetar të PD-së. Por ai do të tërhiqet nga gara ditën e fundit, dhe respektimi i statutit, për të patur konkurrent, iu kërkua si favor Uran Butkës, i cili e mbylli fjalimin, duke bërë thirrje që PD të drejtohej nga “rivali” Berisha.
Të 14 vitet e ardhshme, një pjesë në opozitë e pastaj për dy mandate rresht në pushtet, ishin një histori, ku dominimi i Berishës, nuk u vu në diskutim, as formalisht. Tri procese zgjedhore partiake (2001-2005-2009), janë thjesht një konfirmim i tij.
2013/ DORËHEQJA E BERISHËS, BASHA PËRBALLË OLLDASHIT
Pas humbjes së pushtetit në 2013, situata ndryshoi për herë të parë. Me një akt të papritur, më 26 qershor, 3 ditë pas zgjedhjeve, Berisha njoftoi dorëheqjen e parevokueshme nga drejtimi i partisë. Qindra simpatizantë të mbledhur përpara selisë dhe shumë të tjerë që mbushnin sallën e mbledhjeve në seli, e pritën deklaratën e tij mes britmave të dëshpërimit dhe lotëve.
Ndonëse statuti thoshte qartë, se “Kryetari zgjidhet nga Kuvendi Kombëtar”, Berisha propozoi që të futet për herë të parë parimi “një anëtar, një votë”, një formulë teorikisht demokratike, por që dukej se ishte përzgjedhur për t’i dhënë atij, më shumë hapësirë për të ndikuar në përzgjedhjen e pasuesit të vet, i cili në fakt, kishte një fytyrë dhe një emër: Lulzim Basha, në atë kohë kryetar i Bashkisë së Tiranës. Falë mbështetjes së Berishës, Basha kishte kapërcyer me një shpejtësi të pazakontë shkallët e karrierës, që prej viti 2005.
Kandidatura e Sokol Olldashit, një emër që kishte mbi vete, një histori të hershme në radhët e PD-së, dukej se përbënte pengesë reale për delfinin e Berishës.
Të dy u përfshinë në një fushatë reale në bazën e partisë, por si e gjithë historia e zgjedhjeve në PD, edhe kjo, nuk do të bënte përjashtim nga rregulli.
Nga 104 mijë anëtarë me të drejtë vote, në total do të merrnin pjesë në votimet e atij viti 41 mijë e 532 demokratë, nga të cilët 33,220 mijë votuan për Lulzim Bashën dhe 8,060 për Olldashin.
Në vitin 1999, me një lëvizje surprizë, Genc Pollo, njofton fillimisht Berishën, e më pas zyrtarizon kandidaturën e tij për kryetar të PD-së. Por ai do të tërhiqet nga gara ditën e fundit, dhe respektimi i statutit, për të patur konkurrent, iu kërkua si favor Uran Butkës, i cili e mbylli fjalimin, duke bërë thirrje që PD të drejtohej nga “rivali” Berisha.
Të 14 vitet e ardhshme, një pjesë në opozitë e pastaj për dy mandate rresht në pushtet, ishin një histori, ku dominimi i Berishës, nuk u vu në diskutim, as formalisht. Tri procese zgjedhore partiake (2001-2005-2009), janë thjesht një konfirmim i tij.
2013/ DORËHEQJA E BERISHËS, BASHA PËRBALLË OLLDASHIT
Pas humbjes së pushtetit në 2013, situata ndryshoi për herë të parë. Me një akt të papritur, më 26 qershor, 3 ditë pas zgjedhjeve, Berisha njoftoi dorëheqjen e parevokueshme nga drejtimi i partisë. Qindra simpatizantë të mbledhur përpara selisë dhe shumë të tjerë që mbushnin sallën e mbledhjeve në seli, e pritën deklaratën e tij mes britmave të dëshpërimit dhe lotëve.
Ndonëse statuti thoshte qartë, se “Kryetari zgjidhet nga Kuvendi Kombëtar”, Berisha propozoi që të futet për herë të parë parimi “një anëtar, një votë”, një formulë teorikisht demokratike, por që dukej se ishte përzgjedhur për t’i dhënë atij, më shumë hapësirë për të ndikuar në përzgjedhjen e pasuesit të vet, i cili në fakt, kishte një fytyrë dhe një emër: Lulzim Basha, në atë kohë kryetar i Bashkisë së Tiranës. Falë mbështetjes së Berishës, Basha kishte kapërcyer me një shpejtësi të pazakontë shkallët e karrierës, që prej viti 2005.
Kandidatura e Sokol Olldashit, një emër që kishte mbi vete, një histori të hershme në radhët e PD-së, dukej se përbënte pengesë reale për delfinin e Berishës.
Të dy u përfshinë në një fushatë reale në bazën e partisë, por si e gjithë historia e zgjedhjeve në PD, edhe kjo, nuk do të bënte përjashtim nga rregulli.
Nga 104 mijë anëtarë me të drejtë vote, në total do të merrnin pjesë në votimet e atij viti 41 mijë e 532 demokratë, nga të cilët 33,220 mijë votuan për Lulzim Bashën dhe 8,060 për Olldashin.
