‘Besa’, dokumenti strategjik i njoftuar një ditë më parë nga kryeministri Edi Rama si një shenjë reflektimi nga e ashtuquajtura “protesta e flamingove”, do të ketë si test të parë pikërisht projektin e Zvërnecit. Brenda 90 ditësh synohet të zhvillohen dëgjesa, përfshirë dhe grupet që protestuan si dhe të bëhen publike dokumenta apo të realizohet një vlerësim paraprak, për të marrë më pas një vendim për të ardhmen e projektit. Dokumenti i qeverisë, të cilin Report Tv e disponon, i lë të hapura të gjitha opsionet.
***
E ashtuquajtura protesta e flamingove, u nxit nga ngjarjet e dhunshme të rojeve private në territorin e rrethuar të sipërfaqes ku është parashikuar ndërtimi i një kompleksi turistik i lidhur me Jared Kushnerin, dhëndrrin e presidentit amerikan Donald Trump. Tashmë ky projekt do të jetë i pari mbi të ciln qeveria do të testojë dokumentin ‘Besa’, i lindur si shenjë reflektimi ndaj protestave.
“Një metodë strategjike provohet aty ku vendimmarrja është më e ndërlikuar dhe besimi më i cenuar. Për këtë arsye, Vjosa-Narta zgjidhet si testi i parë i Metodës BESA. Qëllimi nuk është të rihapet politikisht e shkuara, po të provohet nëse një proces i plotë dëgjimi, evidence, shpjegimi dhe matjeje mund të prodhojë një vendim më të besueshëm”,- shkruhet në dokument.
Sipas dokumentit, që nuk është bërë ende public, por që Report Tv e disponon, testi nuk nis me asnjë paragjykim, as nëse projekti duhet të vazhdojë dhe as nëse duhet ndalur. Çdo mundësi duket se lihet e hapur
“Alternativat janë vazhdimi me garanci, korrigjimi, kushtëzimi, rikonceptimi ose ndalimi, sipas asaj që lejojnë ligji, kontratat dhe provat. Asnjë hap i Metodës BESA nuk pezullon kompetencat ligjore, procedurat administrative, detyrimet kontraktore ose kontrollin gjyqësor”,- saktësohet në dokument
Gjithshka parashikohet të realizohet brenda tre muajsh.
“Brenda këtij afati përfundojnë dëgjesa, hapja e dokumentacionit të publikueshëm, vlerësimi paraprak dhe vendimi i arsyetuar për hapat pasues. Detyrimet që kërkojnë më shumë kohë regjistrohen me afate publike, institucione përgjegjëse dhe raportim të vazhdueshëm në Flamingo Mirror”,- shkruhet në dokuement.
Por cilat janë hapat që do të ndiqen. Sipas dokumentit do të ketë dëgjesa me aktorë të ndryshëm, përfshirë dhe grupet që protestuan. Po ashtu parashikohet një vlerësim I pavarur I ndikimit mjedisor si dhe publikimi I kontratave, vendimmarrjeve dhe dokumentave, për aq sa lejon ligji. Në ndërkohë nuk do të ndërmerret asnjë vendim që mund të jetë I pakthyeshëm. Dokumenti thekson se çdo zotim publik i dhënë për këtë dosje regjistrohet me afat dhe status, i dukshëm për këdo. Fjala e dhënë për Nartë-Vjosën bëhet e kontrollueshme.
Në përfundim do të ketë një analizë të qasjes së para qershorit, kur nisën protestat, për të nxjerrë mësime, gjë e cila sipas dokumentit “nuk pengon përgjegjësinë administrative, kontraktore ose ligjore aty ku ajo provohet”.
Çdo element I këtij procesi do të jetë I publikuar në ndërfaqen që do të qyhet “Flamingo Mirror” (pasqyra e Flamingove) e cila në të ardhmen do të përdoret për të gjitha dosjet me interes të lartë publik.
Ja çfarë parashikon metoda “Besa” për Zvërnecin
Testi Vjosë-Narta
Një metodë strategjike provohet aty ku vendimmarrja është më e ndërlikuar dhe besimi më i cenuar. Për këtë arsye, Vjosa-Narta zgjidhet si testi i parë i Metodës BESA. Qëllimi nuk është të rihapet politikisht e shkuara, po të provohet nëse një proces i plotë dëgjimi, evidence, shpjegimi dhe matjeje mund të prodhojë një vendim më të besueshëm.
Testi nuk nis as nga përfundimi se projekti duhet të vazhdojë, as nga përfundimi se duhet të ndalet. Alternativat janë vazhdimi me garanci, korrigjimi, kushtëzimi, rikonceptimi ose ndalimi, sipas asaj që lejojnë ligji, kontratat dhe provat. Asnjë hap i Metodës BESA nuk pezullon kompetencat ligjore, procedurat administrative, detyrimet kontraktore ose kontrollin gjyqësor.
Përpara nisjes miratohet një mandat i posaçëm zbatimi që përcakton: institucionin përgjegjës; bazën ligjore; dokumentet që mund të publikohen dhe kufizimet e ligjshme të konfidencialitetit; procedurën transparente për përzgjedhjen e ekspertëve; trajtimin e konfliktit të interesit; dhe marrëdhënien e testit me proceset administrative ose kontraktore në zhvillim.
Të shtatë mekanizmat vihen në punë brenda 90 ditëve. Brenda këtij afati përfundojnë dëgjesa, hapja e dokumentacionit të publikueshëm, vlerësimi paraprak dhe vendimi i arsyetuar për hapat pasues. Detyrimet që kërkojnë më shumë kohë regjistrohen me afate publike, institucione përgjegjëse dhe raportim të vazhdueshëm në Flamingo Mirror.
* Vlerësimi i Dëgjesës: Dëgjesë e strukturuar në Vlorë dhe jo vetëm, me banorët, peshkatarët, studentët, shkencëtarët, sipërmarrjet e zonës, grupet që protestuan. Jo shfaqje mediatike, po tryeza dëgjimore të regjistruara për arkivën e Flamingo Mirror dhe me raport të shkruar publik mbi çfarë u tha.
* Dosja e Evidencës: Vlerësim i pavarur i ndikimit mjedisor dhe ekonomik, me standarde ndërkombëtare dhe ekspertizë të jashtme të përzgjedhur përmes një procedure transparente. Publikohen kontratat, vendimmarrja dhe dokumentet vlerësuese në masën që lejon ligji, duke shpjeguar çdo kufizim. Asnjë vendim i ri i pakthyeshëm nuk merret përpara shqyrtimit të evidencës së plotë, përveçse kur një detyrim ligjor ose kontraktor kërkon ndryshe dhe kjo bëhet publike.
* Memorandumi Shpjegues: Dokumenti i parë i shkurtër i Metodës BESA i kushtohet kësaj dosjeje: çfarë po vendoset, si, nga kush, me çfarë afatesh dhe si mund të ndiqet publikisht çdo hap.
* Indeksi i Kujdesit: Vjosë-Narta regjistrohet si aseti i parë publik me standard kujdesi sipas kësaj metode, me gjendje të dokumentuar dhe përgjegjësi institucionale të qartë, pavarësisht se çfarë vendoset për projektin.
* Paneli i Performancës: Çdo zotim publik i dhënë për këtë dosje regjistrohet me afat dhe status, i dukshëm për këdo. Fjala e dhënë për Nartë-Vjosën bëhet e kontrollueshme.
* Rishikimi Pas Veprimit: Analizë pa paragjykim dhe pa kërkim ritual fajtorësh e mënyrës si u lexuan sinjalet përpara qershorit: çfarë u dëgjua, çfarë jo dhe pse. Procesi i mësimit nuk pengon përgjegjësinë administrative, kontraktore ose ligjore aty ku ajo provohet.
* Paralajmërimi i Hershëm: Dosja Vjosë-Narta bëhet rast mësimor i sistemit: cilat sinjale ekzistonin, ku u ndërprenë, dhe çfarë duhet të kapë sistemi herën tjetër, kohë përpara se sa një problem të kthehet në një shqetësim dhe shqetësimi të bëhet bulevard.
FLAMINGO MIRROR: PASQYRA PUBLIKE E TESTIT
Gjithçka që prodhon testi jeton në një vend të vetëm, publik dhe të hapur për këdo: Platforma digjitale dygjuhëshe Flamingo Mirror/Pasqyra e Flamingos.
Kjo platformë është pikërisht pasqyra, ku qytetari e sheh vetë, pa ndërmjetës, nëse fjala e dhënë po mbahet.
Aty publikohen, në kohë reale dhe në gjuhë të thjeshtë: kalendari i testit me çdo hap të kryer dhe të mbetur; Dosja e plotë e Evidencës, kontratat, vlerësimet, vendimmarrja; raportet e dëgjesës dhe përgjigjet zyrtare për çdo pyetje qytetare, me afat të dukshëm; zotimet publike me tre statuset e tyre: i mbajtur, i shtyrë me shpjegim, i pambajtur; dhe të dhënat e Barometrit të Besimit, para dhe pas, me numrin e keq të botuar njësoj si i miri. Asgjë nuk fshihet pas një PDF-je të skanuar. Të dhënat janë të hapura dhe të kërkueshme, dhe çdo dokument shoqërohet nga përmbledhja e Memorandumit Shpjegues.
Dhe kur testi të mbyllet, Flamingo Mirror mbetet ndërfaqja e përhershme e Metodës BESA për dosjet me interes të lartë publik. Funksioni i saj kufizohet në katër detyra: të tregojë çfarë u premtua; të publikojë provat e lejueshme; të paraqesë afatet dhe statusin e tyre; dhe të regjistrojë çfarë u vendos dhe pse. Platforma nuk është mjet propagande, nuk jep konsiderata politike dhe nuk drejton gishtin e akuzës ndaj askujt. Besueshmëria e saj vjen nga dokumentet, të dhënat dhe gjurmueshmëria e vendimit.
Në fund, një raport i vetëm publik: çfarë u dëgjua, çfarë u provua, çfarë u vendos dhe pse.
Ky raport është certifikata e lindjes së Metodës BESA, ose lista e saktë e asaj që duhet riparuar në të.
Të dyja janë fitore, sepse të dyja janë të vërteta.
Flamingoja mbetet simboli i çastit kur pritshmëritë e reja u bënë të pamohueshme. Flamingo Mirror e kthen atë simbol në një standard praktik: qytetari mund të ndjekë vendimin nga pyetja e parë deri te rezultati dhe të kontrollojë nëse fjala e dhënë është mbajtur.
