Një muaj pa ushqime me origjinë shtazore mund të jetë i mjaftueshëm për të shkaktuar ndryshime të matshme në disa sinjale kimike që ndikojnë në mënyrën se si funksionojnë gjenet.
Ky është përfundimi i një studimi të vogël të publikuar në revistën MedComm, ku morën pjesë 48 të rritur të shëndetshëm. Pas një jave me një dietë të standardizuar, pjesëmarrësit u ndanë në mënyrë rastësore në dy grupe: njëri ndoqi një dietë vegane, ndërsa tjetri një dietë të pasur me mish, për rreth një muaj.
Studimi i ri tregon ndryshime në metilimin e ADN-së dhe disa tregues të lidhur me plakjen biologjike, por studiuesit theksojnë se rezultatet janë paraprake.
Studiuesit analizuan mostrat e gjakut të marra para dhe pas periudhës së ndërhyrjes, duke shqyrtuar më shumë se 800 mijë vende të metilimit të ADN-së.
Ndryshime në mënyrën se si rregullohen gjenet
Rezultatet treguan se grupi që ndoqi dietën vegane zhvilloi një model të ndryshëm të metilimit të ADN-së. Ndryshimet u lidhën me procese që lidhen me inflamacionin, metabolizmin e yndyrave, sinjalizimin e insulinës, riparimin e ADN-së dhe stresin qelizor.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se një pjesë e madhe e këtyre ndryshimeve nuk mbeti statistikisht domethënëse pas korrigjimeve për numrin e madh të analizave. Për këtë arsye, këto rezultate duhen konsideruar kryesisht si eksploruese.
Çfarë ndodhi me “orën biologjike”?
Një nga gjetjet më interesante lidhet me PhenoAge, një tregues epigjenetik që përdor modelet e metilimit të ADN-së për të vlerësuar procese të lidhura me plakjen biologjike.
Në modelin statistikor të studimit, PhenoAge e vlerësuar në grupin vegan u ul me rreth 1.69 vjet gjatë periudhës së studimit, ndërsa në grupin që konsumoi më shumë mish u rrit me rreth 0.56 vjet.
Por kjo nuk do të thotë se pjesëmarrësit u bënë realisht 1.69 vjet më të rinj.
Studiuesit nuk gjetën një ndryshim përfundimtar dhe të drejtpërdrejtë midis dy grupeve në nivelin e PhenoAge pas ndërhyrjes. Për më tepër, një tjetër orë epigjenetike, Blood&Skin, lëvizi në drejtim të kundërt.
Kjo tregon se orët epigjenetike matin aspekte të ndryshme të biologjisë dhe rezultatet nuk mund të interpretohen si provë se dieta vegane e kthen pas plakjen.
Më pak sinjale të lidhura me inflamacionin
Studimi gjeti gjithashtu ndryshime në sinjalet që lidhen me sistemin imunitar. Të dhënat e metilimit parashikuan një numër më të ulët të neutrofileve dhe një numër më të lartë të qelizave T CD4+ te pjesëmarrësit që ndoqën dietën vegane.
Këto rezultate përputheshin me numërimet reale të qelizave në gjak, duke sugjeruar se disa prej ndryshimeve molekulare mund të pasqyrojnë ndryshime fiziologjike.
Megjithatë, studimi ishte shumë i vogël dhe zgjati vetëm një muaj. Me vetëm 24 pjesëmarrës në secilin grup, nuk mund të përcaktohet nëse këto ndryshime vazhdojnë për një kohë të gjatë apo nëse ato përkthehen në një rrezik më të ulët për kancer, sëmundje të zemrës apo sëmundje të tjera të lidhura me moshën.
A ndryshon dieta ADN-në?
Jo. Dieta vegane nuk “rishkruan” kodin gjenetik.
Studimi shqyrtoi metilimin e ADN-së, një mekanizëm epigjenetik përmes të cilit trupi mund të ndikojë në aktivitetin e gjeneve pa ndryshuar vetë sekuencën e ADN-së.
Çfarë duhet të kenë parasysh ata që duan të bëhen veganë?
Një dietë vegane e planifikuar mirë mund të sigurojë shumë nga lëndët ushqyese të nevojshme. Megjithatë, vitamina B12 kërkon vëmendje të veçantë, ndërsa edhe hekuri, kalciumi, jodi, vitamina D dhe seleni mund të kërkojnë planifikim të kujdesshëm.
Një gjetje interesante, por jo një “ilaç kundër plakjes”
Studimi ofron një tjetër dëshmi se ushqyerja mund të ndikojë relativisht shpejt në proceset epigjenetike të organizmit.
Një muaj dietë vegane u shoqërua me ndryshime në metilimin e ADN-së dhe me një sinjal të favorshëm në një prej orëve epigjenetike të plakjes.
Por, për shkak të numrit të vogël të pjesëmarrësve, kohëzgjatjes së shkurtër dhe rezultateve jo të njëjta në të gjitha treguesit, shkencëtarët nuk mund të thonë se dieta vegane e ngadalëson apo e kthen pas plakjen biologjike.
Për momentin, bëhet fjalë për një sinjal molekular premtues që kërkon studime më të mëdha dhe më afatgjata për të kuptuar nëse këto ndryshime kanë pasoja reale për shëndetin dhe jetëgjatësinë.
