Flora Skëndo është një sipërmarrëse dhe autore shqiptare, e angazhuar në dialogun kulturor mes Italisë dhe Shqipërisë dhe e njohur për punën e saj në fushën e komunikimit dhe zhvillimit personal.
Ajo është autore e librit “It’s My Time – The Manifesto for the Modern Woman,” i botuar fillimisht në anglisht dhe tashmë i disponueshëm edhe në italisht, nga shtëpia botuese Morrone Editore. Vepra është një manifest bashkëkohor, i drejtuar veçanërisht grave, një ftesë për të njohur vlerën e vetes, për të kapërcyer kufijtë e vendosur nga shoqëria dhe për të pasur guximin të kapësh momentin e duhur për të afirmuar veten në jetë dhe në punë.
Libri është prezantuar edhe në kontekste të rëndësishme institucionale dhe kulturore, si Panairi Ndërkombëtar i Librit në Torino, ku është shndërruar në një pikë takimi mes përvojave, vizioneve dhe rrugëtimit të njerëzve nga realitete të ndryshme, duke kontribuar në forcimin e dialogut mes kulturave dhe brezave.
Në punën e saj, Flora Skëndo ndërthur kujtesën personale me reflektimin mbi lirinë individuale, duke ndërtuar një rrëfim që nis që nga fëmijëria dhe zhvillohet si një udhëtim drejt ndërgjegjësimit dhe vetëvendosjes. Manifesti i saj nuk është thjesht një rrëfim autobiografik, por një deklaratë qëllimi, e cila na fton të mbajmë qëndrim, të zgjedhim dhe të kërkojmë të drejtën për të qenë plotësisht vetvetja, duke e shndërruar përvojën personale në një mesazh universal për lirinë dhe përgjegjësinë.
Ne u takuam me Flora Skëndon në Sicili dhe, gjatë intervistës, rikthyem së bashku disa nga etapat më domethënëse të historisë së gruas në këtë rajon. Biseda nisi me një rast emblematik dhe thellësisht simbolik: historinë e së resë Franca Viola, historia e së cilës edhe sot përfaqëson një pikë kthese në luftën për vetëvendosjen e grave.
Kur e ke njohur për herë të parë historinë e “Franca Violës”?
Isha vetëm tetë vjeç kur, në Tiranën e diktaturës, pashë filmin La moglie più bella.
Nuk e kuptoja ende peshën e ligjeve dhe as historinë e të ashtuquajturës martesë riparuese, ndaj nuk mund ta kuptoja plotësisht përmasën e asaj që po shihja.
Megjithatë, i kujtoj qartë ndjesitë që më përcillte ai film.
Dhe mbi të gjitha, kujtoj një fjalë:
Jo.
Pse ishte kaq e rëndësishme për ty ajo histori?
Filmi tregonte historinë e Franca Violës, të resë siciliane që pati guximin të refuzonte martesën me njeriun që e kishte përdhunuar, në një shoqëri ku një martesë e tillë konsiderohej një “zgjidhje” për nderin e humbur.
Refuzimi i saj nuk ishte vetëm personal: ishte refuzimi i turpit të imponuar, i një fati të vendosur nga të tjerët dhe i vetë idesë se një grua duhej të paguante për dhunën që kishte pësuar.
Pikërisht për këtë arsye, ajo “Jo” u shndërrua në diçka shumë më të madhe se vetë ajo.
Çfarë roli ka luajtur babai yt në këtë rrugëtim?
Sa herë e shikonim atë film, babai im përsëriste:
“Kështu duhet të jenë vajzat: të forta, që askush të mos mund t’i shkelë.”
Atëherë isha shumë e vogël për ta kuptuar deri në fund domethënien e atyre fjalëve, por ato u rrënjosën thellë brenda meje.
Me kalimin e kohës kuptova se shumë prej ideve mbi të cilat mbështetet It’s My Time lindin pikërisht aty: nga mësimet e tij, nga shembulli që më jepte dhe nga historitë e grave që nuk pranonin rolin që shoqëria u kishte caktuar.
Çfarë do të thotë për ty të mos jetosh në cepin që të tjerët kanë përgatitur për ty?
Ekziston një formë dhune që nuk lë shenja të dukshme: ajo që të bind të zvogëlosh veten, të heshtësh, të kënaqesh me pak, të pranosh një turp që nuk të përket.
Kështu një shoqëri përpiqet t’i bëjë njerëzit më të kontrollueshëm: fillimisht i kufizon, pastaj i përcakton dhe, në fund, pretendon t’i përdorë.
Franca Viola bëri të kundërtën. Ajo nuk lejoi të kufizohej, e refuzoi atë rol dhe zgjodhi të qëndronte në këmbë.
Pikërisht për këtë arsye, historia e saj nuk u përket vetëm grave italiane, por është pjesë e historisë universale të lirisë.
Si lidhet kjo me librin tënd?
Duke shkruar “It’s My Time”, i dhashë një emër një bindjeje që e kam mbartur gjithmonë brenda vetes: çdo njeri ka të drejtë ta rimarrë në dorë jetën e vet, pavarësisht asaj që i është thënë ose i është mohuar.
Gjithmonë vjen një moment kur duhet të zgjedhësh.
Mund të jetë një fillim, një rilindje, një transformim. Mund të jetë vendimi për të ndjekur një ëndërr ose për t’u larguar nga ajo që të lëndon.
Ndonjëherë është thjesht çasti i parë kur shikojmë veten në pasqyrë dhe themi:
“Tani zgjedh unë.”
Për mua, ky është It’s My Time.
Dhe pikërisht për këtë arsye Franca Viola është kaq qendrore në këtë histori: ajo e shndërroi një “Jo” në një deklaratë lirie.
Cili është mësimi më i thellë që ke marrë?
Sot i dëgjoj fjalët e babait tim me një ndërgjegjësim tjetër. Ai nuk po fliste vetëm për Franca Violën, por po më përcillte një filozofi të vërtetë jete: të mos lejosh askënd të të shkelë, të mos e ngatërrosh mirësinë me dobësinë dhe as dashurinë me nënshtrimin.
Dhe mbi të gjitha, të mos lejosh që të tjerët të vendosin se sa hapësirë meriton ti në këtë botë.
Me kalimin e kohës, këto mësime u bënë pjesë e identitetit tim.
Kuptova gjithashtu se një libër mund të lindë shumë kohë përpara se të shkruhet: nga një fjali, nga një imazh, nga një takim ose nga një ndjesi që mbetet brenda nesh për vite me radhë.
Pse historia e Franca Violës mbetet ende aktuale?
Edhe pse në vitin 1981 Italia e shfuqizoi martesën riparuese, forca e Franca Violës nuk i përket së kaluarës.
Ajo jeton në çdo grua që edhe sot gjen guximin të thotë jo: jo dhunës, manipulimit, frikës dhe kujtdo që dëshiron të vendosë në vend të saj.
Dhe, mbi të gjitha, të thotë po vetes.
Ky është mesazhi që përcjell me It’s My Time: nuk duhet të presim që bota të na japë lejen për të qenë plotësisht vetvetja. Duhet ta njohim vetë këtë të drejtë.
Koha jonë nuk vjen kur të gjithë janë gati, por kur ne jemi gati.
Unë u përballa me këtë vetëdije që fëmijë, përmes një filmi, një historie, një fjale.
Jo.
Brenda asaj fjale gjendet një filozofi e tërë jete: askush nuk ka të drejtë të të zvogëlojë, të të thyejë apo të vendosë se sa vlen.
Vjen një moment kur duhet të dalësh nga cepi ku të kanë vendosur, të ngrihesh, të zgjedhësh dhe të rimarrësh zërin tënd.
Të shikosh jetën tënde dhe më në fund të thuash:
IT’S MY TIME.
Është koha ime.
Jo koha që të tjerët kanë zgjedhur për mua.
Koha ime.
Kryetari i Bashkisë së Sirakuzës, Francesco Italia, është takuar ditët e fundit me shkrimtaren dhe sipërmarrësen Flora Skëndo, protagoniste e një aktiviteti që ndërthuri kulturën, dialogun ndërkombëtar dhe reflektimin mbi rolin e gruas në shoqërinë bashkëkohore.
Krahas kryetarit të bashkisë, një e ftuar e veçantë e bëri këtë event edhe më të jashtëzakonshëm: Whoopi Goldberg, ikonë e kinemasë botërore dhe një prani befasuese në zemër të Sirakuzës.
Gjatë takimit, Skëndo foli për vlerën e një feminiteti të lirë dhe të pavarur, të aftë për të ndërtuar ura mes kulturave të ndryshme.
Por vëmendjen e tërhoqi edhe prania e Whoopi Goldberg, e cila nuk është vetëm aktorja e filmave të paharrueshëm, por edhe një zë i kthjellët dhe autentik, i aftë të kalojë natyrshëm nga ironia te thellësia.
Dhe kur e sheh nga afër, këtë energji e percepton të gjithën. /Artikull i përkthyer nga Siciliamagazine.plus.
