Nga Lorenzo Cremonesi, Corriere della Sera.
Hartografia e vështirë e minave. Teherani, megjithëse i dobësuar ushtarakisht, e gjen veten më të fortë dhe më të rëndësishëm se kurrë në skenën ndërkombëtare, me aftësinë për të shantazhuar ekonominë globale.
Anije të armatosura me shpejtësi të lartë, drone, mina detare, raketa dhe raketa me rreze të shkurtër veprimi janë armët që Irani është gati të përdorë menjëherë për të ushtruar kontrollin e tij ushtarak mbi Hormuzin. Në pikën e tij më të ngushtë, rreth 35 kilometra ndajnë bregdetin iranian nga ai i Omanit. Armët e sofistikuara nuk janë të nevojshme; vendosmëria për të goditur dhe aftësia për të deklaruar qartë qëllimet e dikujt janë të mjaftueshme për të paralizuar cisternat e naftës dhe çdo anije tjetër transporti: asnjë kompani sigurimi ose kompani transporti nuk është e gatshme të rrezikojë kapitalin e saj.
Teherani vetëm duhet të kërcënojë ose të dëmtojë pak një anije për të imponuar diktatin e tij në këtë rrugë ujore jetësore, përmes së cilës kalon një e pesta e naftës së botës. Edhe anijet patrulluese amerikane, pavarësisht sistemeve të tyre shumë të sofistikuara të mbrojtjes dhe sulmit, shmangin afrimin në Hormuz.
Këto orët e fundit, të shënuara nga një gjendje e ripërtërirë krize dhe madje edhe rreziku i rifillimit të konfliktit, me Teheranin që mbyll përsëri Hormuzin në përgjigje të bllokadës së Uashingtonit ndaj trafikut të tij detar, po përforcojnë efektet e dëmshme afatgjata të agresionit izraelito-amerikan kundër teokracisë së Ajatollahëve. Përpara sulmit të 28 shkurtit, çështja e Hormuzit nuk ishte në axhendë; vëmendja ishte përqendruar në programin bërthamor dhe sistemin raketor të Iranit. Por sot, Teherani, megjithëse i dobësuar ushtarakisht, e gjen veten më të fortë dhe më të rëndësishëm se kurrë në skenën ndërkombëtare, me aftësinë për të shantazhuar ekonominë globale.
Bllokada e re ringjall kushtet e vendosura tashmë nga iranianët gjatë javëve të nxehta të luftës, para armëpushimit pas bisedimeve në Pakistan. Së pari dhe më kryesorja është çështja e tarifave. “Anijet në tranzit duhet të paguajnë një taksë për sigurinë dhe mbrojtjen e mjedisit”, njoftoi dje Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare. Më parë, ishte folur për taksa deri në 2 milionë dollarë. Ebrahim Azizi, kreu i të njëjtit këshill, shtoi se anijet me autorizim të duhur tranziti do të duhet të ndjekin rrugët e treguara tashmë muajin e kaluar.
Ngushtica e Hormuzit, nga dronët te anijet e vogla: “Diga” e Iranit
Irani kërkon që transporti detar të kryhet në ujërat e veta dhe jo në korridorin paralel, më afër bregdetit të Omanit. Arsyet janë të qarta: Teherani po forcon sovranitetin e tij mbi Hormuzin, duke e bërë atë monopol. “Rregullat e kalimit përcaktohen nga Irani, jo nga njoftimet e postuara në mediat sociale”, shton Azizi, duke kritikuar hapur mesazhet e Trump në X. Kjo plotësohet nga sqarimi se “njësive ushtarake të kombeve armiqësore” nuk u lejohet të kalojnë tranzitin.
Kushdo që përpiqet të shkelë bllokadën i nënshtrohet paralajmërimit të lëshuar dje nga Udhëheqësi Suprem Ayatollah Mojtaba Khamenei: “Marina e guximshme iraniane është gati t’u shkaktojë disfata të reja të hidhura armiqve tanë”. Ndër armët më të fshehta detare në dispozicion të Gardës Revolucionare (Pasdrani) është ajo që në gjuhën e folur quhet “flota e mushkonjave”: qindra anije të vogla të afta të arrijnë shpejtësi prej 100 nyjesh, që fluturojnë fjalë për fjalë mbi ujë, të armatosura me mitralozë të rëndë dhe torpedo, dhe të afta të transformohen edhe në bombardues vetëvrasës.
Amerikanët dhe izraelitët kanë dëmtuar ose fundosur një pjesë të madhe të flotës konvencionale të Iranit, por jo anijet e vogla të ankoruara në shpella dhe shpella përgjatë bregdetit, të cilat ende kanë të paktën 10 baza mbështetëse. Lufta në Ukrainë tregon efektet shkatërruese të dhjetëra sulmeve të koordinuara me dronë ndaj pozicioneve të armikut. Dronët detarë ukrainasë kanë mposhtur Flotën Ruse të Detit të Zi. Iranianët ende kanë disa letra në mëngë në Hormuz.
